STUTT UM REINSARÍIÐ

Reinsaríið er mentanarhús í miðbýnum, sum Tórshavnar kommuna eigur og rekur. Samskipari er settur, ið hevur tilvísing til mentamálaleiðaran.

Reinsaríið  kann nýtast til tónleikatiltøk, framførslur, konsertir, framsýningar, fyrilestrar, fundir, undirvísing o.a. Ætlanin við Reinsarínum er tó í fyrsta lagi, at tað verður eitt rútmiskt spælistað.

Virksemi er í Reinsarínum bæði um dagin, kvøldið og í vikuskiftum. Talan verður bæði um framførslur og venjing. Samstarvað verður við tónleikalívið í býnum.

SØGAN HJÁ REINSARÍNUM

Reinsaríið í Tórsgøtu er millum kendastu bygningar í høvuðsstaðnum. Hóast vit ikki heilt nágreiniliga vita, nær bygningurin, soleiðis sum vit kenna hann í dag, er bygdur, so hava kanningar víst, at hann er bygdur umleið 1831. Men undan hesum hava aðrir bygningar staðið á sama stað. Slóðin frá bygninginum røkkur heilt aftur til Rybergsættina og handilin hjá Ryberg.

Søgufrøðingar eru komnir fram til, at handilin hjá Ryberg var á staðnum undan 1831, men at talan var um ein annan bygning, enn tann, sum stendur har í dag. Gamli bygningurin er við eini húsaskrá frá 1784, meðan ein húsaskrá frá 1819 vísir, at tá stóðu pakkhúsini ikki uppi.

KEYPT AV TÝSKARI FYRITØKU

Bygningurin var í nógv ár pakkhús hjá Kongaliga Handlinum, men eftir avtøkuna av Kongaliga Handlinum bleiv bygningurin, sum tá bleiv róptur „Nýggja Pakkhús“ millum manna, seldur týska handilshúsinum C. F. Siemsen í Hamburg. Hetta var í 1857.

Keypmaðurin Johannes Hansen starvaðist í mong ár fyri Siemsen í Havn. Hann var týskur konsul í Føroyum, og hann keypti seinni fyritøkuna frá týska Siemsen.

Í 1894 seldi Konsul Hansen, sum hann bleiv róptur, pakkhúsið til føroyska handilshúsið M. C. Restorff & Sønner. Handilsfyritøkan hjá M.C. Restorff & Sønner átti bygningin heilt fram til 1923, tá ið Thorshavns Mælkeforsyning, vanliga rópt Meiaríið, keypti hann. Í keypssáttmálanum verður ognin nevnd „Hansens Pakkhús“ eftir Konsul Hansen.

Fyrstu trý árini, eftir at Meiaríið hevði keypt bygningin, bleiv hann umvældur. í 1926 bleiv flutt inn í nýumvældu hølini, har vaskarí var í kjallaranum, reinsarí í miðhæddini, meðan fjøðurreinsaríið var á loftinum. Meiaríið hevði millum annað sápuframleiðslu í bygninginum,  umframt vaskarí og reinsarí, sum helt til har heilt fram til sjeytiárini.

REINSARÍIÐ HJÁ MARIU

Havnarfólk flest minnast tó nú á døgum best Reinsaríið fyri, at Maria Olsen hevði reinsarí í hølunum í einmansaldur. Maria Olsen, sum var úr Vestmanna, hevði arbeitt á Reinsarínum í mong ár, tá ið hon í 1974 yvirtók tað. Maria hevði Reinsaríið í erva, meðan Postverk Føroya hevði eina pakkadeild í neðra.

Hon rak síðani Reinsaríið heilt fram til 2000, tá ið hon gavst 81 ára gomul. Maria Olsen andaðist í 2003.

Við Mariu Olsen fór Reinsaríið eisini í søguna. Tórshavnar Kommuna ognaði sær bygningin í 1986, og hesi seinnu árini hevur verið arbeitt við at gera bygningin um til eitt nýmótans spælistað, sum hevur varðveitt sína gomlu sál.

Tað er sjáldsamt við eini húsaogn uppi í tí nýggjara býnum, har søguligu sporini ganga meira enn tvær øldir aftur til tað gamla samfelagið. Pakkhúsið er harnæst ein vitnisburður um virksemið hjá kongliga handlinum og hjá eitt av fyrstu útlendsku handilshúsunum í fríhandilstíðini, Siemsen, og síðani hjá eitt av fyrstu stóru føroysku handilshúsunum, Restorff – tá ið Føroyar gjørdust fiskivinnutjóð. Bygningurin hevur v.ø.o. staðið uppi og verið í brúki í fleiri søgulig skeið.

Semja var um, at bygningurin skuldi varðveitast, og at hann skuldi nýtast til mentanarlig endamál. Arbeiðið at gera elligamla bygningin um til spælistað byrjaði í august 2013.

Innrættingin av nýggja spælistaðnum er gjørd í tøttum samráði við tónleikararnar í býnum. Reinsaríið tryggjar nú ein prýðiligan og livandi karm um tónleik og undirhald í miðbýnum.

Ljóðfólk

Reinsaríið og Perlan hava avtalu við eina røð av okkara bestu tøkningum.

Niðan yri sæst yvirlit yvir hvørji ljóðfólk eru knýtt at okkum. Hava tit ynski um, at onkur ávísur av teimum skal taka sær av ljóðarbeiðinum á tykkara tiltakið, ber til at seta seg í samband við okkum á torsgota@torshavn.fo ella á tlf. 28 66 71:

Benjamin Petersen

Fríði á Vollanum

Hans Andor Johannesen

Hjalmar Hvítklett

Jónas Bloch Danielsen

Sámuel Jakobsen

Theodor Kapnas

Tórður Zachariassen

Reglugerð fyri Reinsaríið og Perluna

  1. Reinsaríið og Perlan eru mentanarhús í miðbýnum og eru partar av mentanargøtuni Tórsgøta. Tórshavnar kommuna eigur og rekur Reinsaríið og Perluna. Húsini skulu saman virka sum karmur um mentanartiltøk í býnum og kunnu eisini nýtast hvørt sær.
  2. Reinsaríið er í fyrsta lagi ætlað at vera eitt rútmiskt spælistað. Tað kann nýtast til tónleikatiltøk, framførslur, konsertir, framsýningar og onnur mentanarlig tiltøk.Perlan kann nýtast til ymisk tiltøk saman við Reinsarínum. Harumframt kunnu tónleikatiltøk, framførslur, konsertir, framsýningar og onnur mentanarlig tiltøk vera í Perluni burturav.Reinsaríið og Perlan kunnu eisini nýtast til fyrilestrar, fundir, undirvísing o.t., sum deildir ella stovnar hjá kommununi skipa fyri. Onnur kunnu eisini fáa innivist, um talan ikki er um kapping við vinnuligar fyritøkur í kommununi.
  3. Tiltøk við vinnuligum áhugamálum kunnu fáa innivist, tá ið tiltøkini hava týdning fyri vinnulívið í kommununi, herundir ferðavinnuna, mentanarvinnuna o.a. Havast skal tó í huga møgulig kapping við vinnuligar fyritøkur í kommununi.
  4. Tiltøk hjá sjálvbodnum felagsskapum kunnu fáa innivist, um tiltøkini ikki hava vinnuligt endamál.
  5. Skúlar, dagstovnar v.m. kunnu fáa innivist í Perluni og Reinsarínum til framførslur og framsýningar.
  6. Kommunan setur samskipara at umsita Reinsaríið og Perluna og virksemið, sum fer fram har. Samskiparin hevur tilvísing til mentamálaleiðaran. Samskiparin ger uppskot til fíggjarætlan. Samskiparin ger virksemisætlan og virksemisskrá at leggja fram fyri mentamáladeildina regluliga. Samskiparin ger ársfrágreiðing. Mentamáladeildin hevur vegna mentamálanevndina yvirskipaðu ábyrgdina av Reinsarínum og Perluni og virkseminum í húsunum.
  7. Virksemið í Reinsarínum og Perluni skal vera fjølbroytt og mennandi fyri mentanarumhvørvið, brúkararnar og býin. Samskiparin stendur fyri almennu kunningini bæði um Reinsaríið og Perluna sum mentanarhús og tiltøkum har.Samskiparin hevur heimild sjálvur at taka stig til og at skipa fyri tiltøkum innan fyri játtanina, eisini í samstarvi við aðrar stovnar, felagsskapir v.m.Samskiparin samskiftir við tey, sum ynskja at framføra ella sýna fram. Skrivligar avtalur verða gjørdar við tey, sum framføra ella hava onnur tiltøk í Reinsarínum og Perluni, herundir um gjald fyri leigu av hølum, útgerð, tænastum og atgongumerkjainntøkur, ið húsini veita. Avtalurnar skulu goymast. Inntøkurnar fara til raksturin av Reinsarínum og Perluni.
  8. Kafé verður opin í sambandi við tiltøk um kvøldið og vikuskiftini. Kafévirksemið verður boðið út fyri gjald, sum verður inntøka í rakstrinum hjá Reinsarínum. Kafein verður boðin út fyri eitt ávíst tíðarskeið í senn, fyrstu ferð í eitt ár sum royndartíð. Samskiparin samskiftir og samstarvar við loyvishavaran og starvsfólkini. Samskiparin tekur stig til at gera skrivliga avtalu við loyvishavaran, og skal mentamálaleiðarin eisini góðkenna avtaluna.
  9. Reglugerðin kemur í gildi, tá ið Mentamálanevnd Tórshavnar býráðs hevur samtykt hana. Samstundis fer reglugerðin um Perluna, samtykt 28.04.2010, úr gildi.

Reglugerðin varð samtykt á fundi í mentamálanevndini 26.11.2014.